مقدمه

برای هر مدیری در سازمان آگاهی از مسئله انگیزش کارکنان؛ كه در واقع پی جویی علت وسبب حركت و رفتارهای اعضا و افراد سازمان است، ضرورت دارد. كنكاش در مسئله انگیزش؛ پاسخ چراهای رفتار آدمی است؛ چرا انسان در سازمان كار میكند؟ چرا بعضی افراد فعال و برخی كم كارند؟ علت علاقه به شغل و بی علاقگی به كار چیست؟ این سوالات و بسیاری دیگر همه با موضوع انگیزش در ارتباط هستند و پاسخ به آنها در انگیزش و انگیزه ها ی كاركنان خلاصه می شود.

انگیزش یکی از مسائل کلیدی بوده که بی شک نقش تعیین کننده ای در ابعاد مختلف سازمانی دارد و سازمانها برای نیل به اهداف بلند مدت و دوام در دنیای رقابتی تجارت امروزی موظف به ایجاد انگیزش در افراد سازمان هستند. انگیزش به طور کلی به سه عامل نیازها، برانگیختن ها و مشوق ها دسته بندی می گردد که بر اساس این دسته بندی ها میتوان با توجه به هر یک از عوامل تعیین کننده آن روش هایی برای ایجاد انگیزش کارکنان در سازمانها به کار گرفت. بطور کلی، از دیدگاه مدیریت، هدف ایجاد انگیزش در كاركنان به گونه ای است كه رفتار آنان بیشترین نفع را برای سازمان داشته باشد.

 

ویژگی انگیزه ها

به طور كلی شرایط ایجاد كننده انگیزه ها در نحوه بروز آن اثر دارد، از طرف دیگر وجود انگیزه در آدمی ایجاد نیرو می كند. دلایل فیزیولوژیكی–روانی در ایجاد انگیزه كاملاً مؤثرند، بنابراین برای مطالعه انگیزه، سه عمل عمده یعنی:

  • شرایط ایجاد كننده انگیزه
  • نتایج رفتاری حاصل از انگیزه
  • اساس و پایه های فیزیولوژیك انگیزه

باید مورد مطالعه قرار گیرند. به طور خلاصه انگیزه ها را می توان به دو گروه عمده تقسیم كرد:

  1. انگیزه هایی كه منشاء جسمانی و بدنی دارند انگیزه های اصلی خوانده می شوند مانند گرسنگی، تشنگی، انگیزه جنسی.
  2. دیگری انگیزه های اجتماعی یا انگیزه های اكتسابی كه بر اثر معاشرت فرد با افراد دیگر جامعه و یادگیری حاصل می شود و می توان آنها را به عوامل یادگیری و محیطی مربوط دانست.
نحوه انگیزش کارکنان

انگیزش کارکنان

تعریف و مفهوم انگيزش

انگیزش به دلیل یا چرایى رفتار واعمال اشاره دارد. به عقیده جان اتکینسون معنای ثابتی برای واژه انگیزش وجود ندارد . اما روان شناسان بر این باورند که انگیزه عاملی است درونی که رفتار فرد را در جهت معینی هدایت می کند و راهنمای اوست برای گزینش کوششی از میان کوشش های ارادی وی.

تمامی تعاریف به نوعی به انگیزش اشاره داشته و به طور کلی از لحاظ مفهومی، موارد ذیل را تبیین می‌کند:

  • آنچه به رفتار شخص نیرو می‌بخشد.
  • آنچه چنین رفتاری را هدایت می‌كند یا به آن جهت خاصی می‌دهد.
  • چگونه این رفتار نگهداری یا تقویت می‌شود.

با توجه به موارد فوق، سه عامل در ایجادانگیزش نقش دارند:

۱٫      نیازها

نیاز، عبارت است از کمبودی که هنگام عدم تعادل فیزیولوزیکی احساس می شود.

به عبارت دیگر، چیزى در درون فرد كه او را به فعالیت و انجام كار وا مى دارد.نیاز حالتى درونى است كه باعث مى شود نتیجه معینى مطلوب به نظر برسد.

کارکنان غالباً با توجه به ماهیت کارشان نوع نیازشان را تعریف می کنند غالباً براساس این تحقیق نیازهای کارکنان شامل چهار نوع نیاز زیر است:

الف) نیارهای دانشی

ب) نیازهای روحی و روانی

ج) نیازهای وظیفه

د) نیازهای اخلاقی

۲٫      برانگیزاننده ها

برانگیزاننده ها یا انگیزه ها جهت تخفیف نیازها بوده و کمبود های جهت دار می­باشند.

به عبارت دیگر، یك نیاز ارضا نشده باعث ایجاد تنش مى شود و این تنش موجب مى گردد انگیزه های ناگهانی در درون فرد برانگیخته شود. این انگیزه ها امورى درونى هستند كه باعث مى گردند فرد در پى تأمین اهداف ویژه اى، رفتار جستجوگرانه اى از خود بروز دهد.

۳٫      مشوق ها

عبارت است از چیزى در خارج از فرد.روان شناسان غالباً آن را «محرّك» مى نامند و گاه به پاداش هایى اشاره دارد كه فرد به آن امید بسته است و انگیزه هایش به سوى آن ها هدایت مى شود.

انگیزش

اهمیت انگیزش در سازمان

اهمیت انگیزش در سازمان ها را به طور کلی میتوان به موارد زیر دسته بندی کرد

 

·         توانمند سازی سازمانها:

توانمندسازی که عبارت است از آزاد كردن نیروهای درونی افراد برای كسب دستاوردهای شگفت انگیز یك راهبرد توسعه و شكوفایی سازمانی است. تجربه ثابت کرده است اگر سازمانی بخواهد در اقتصاد و امور كاری خود پیشتاز باشد و در عرصه رقابت عقب نماند به عبارت دیگر توانمند گردد باید از نیروی انسانی متخصص، خلاق و باانگیزه بالا برخوردار باشد. لذا انگیزه بالا در کارکنان نقش بسزایی در توانمند سازی آنها دارد.

·         ماندگاری و رضایتمندی کارکنان:

در بحث ماندگاری و رضایت­مندی، تکیه بر انگیزش کارکنان از هر عاملی مهمتر است. ماندگاری نتیجه­ی نگهداری نیروی انسانی است و انگیزش و توانمندسازی نیروها خود به خود به ماندگاری نیروی انسانی منتهی می­ شود.

با توجه به اینکه شرکت ها تمایل به جذب نیروهای متخصص و نگه داری آنها دارند در اهمیت انگیزش باید اشاره کرد که تأثیر عوامل انگیزشی در ماندگاری موثر كاركنان با مدارج تحصیلی بالاتر بیشتر است.

·         خلاقیت:

مدیران می توانند هر سه مولفه خلاقیت یعنی تخصص، مهارت های تفکر خلاق و انگیزش را تحت تاثیر قرار دهند.اما واقعیت آن است که تاثیر گزاری بر دو مولفه اول بسیار دشوارتر و وقت گیرتر است. انگیزش درونی را می توان حتی با تغییرات جزئی در محیط سازمان به طور قابل ملاحظه ای افزایش داد.

كاركنانی كه بر فعالیت خود كنترل درونی داشته باشند، احساس می‌كنند كه از طریق توانایی‌ها، مهارت‌ها و كوشش‌های خود بر نتایج مربوط به كار خود مژثرند، از اینرو احتمال خلاقیت و نوآوری در آنها افزایش می‌یابد، درحالیكه تصور كنترل خارجی بر آنها، احساس عدم نفوذ بر كار و نتیجه آن، عدم توانایی انجام فعالیت‌ها و كاهش انگیزش آنان را سبب می‌شود.

·         جلب رضایت مشتریان:

کارکنانی که انگیزه بالاتری دارند امور محوله را بهتر انجام داده و در نتیجه سبب جلب رضایت مندی ارباب رجوع می شود.

برای دانلود فایل word وpdf این مطلب بر روی لینک های زیر کلیک کنید:

معنا و مفهوم انگیزش در سازمان doc

معنا و مفهوم انگیزش در سازمان pdf